Roskilde Festival: Annar hluti

Laugardagur:
Dagurinn hófst snemma (14:30) með The National frá Bandaríkjunum. Ekki er langt síðan að þeir gáfu út breiðskífuna Boxer sem hefur fengið góða dóma víðast hvar. The National spila dramantískt indírokk drifið áfram af baritónbarkanum Matt Berninger. Þeir áttu nokkra góða spretti og eftir að hafa fengið hroll í öðru laginu sem við sáum bjóst ég við miklu en flest lögin voru heldur auðgleymanleg. Eftir hádegis/morgunmat og smá chillax var ákveðið að hlýða á Aronas sem spiluðu einvhers konar nútíma dans-jazz. Forsprakkinn, píanóleikarinn, Aron Ottignon er eitt mesta undrabarn í sögu Nýsjálenskrar jazz-tónlistar og er greinilega mjög flinkur. Pælingarnar fannst mér svolítið eins og tónlist vina minna í Hress/Fresh, bara ekki jafn grípandi og skemmtileg. Hlustið frekar á þá! Eftir nokkur lög fór ég heim í tjald að leggja mig fyrir átök kvöldsins. Átökin hófust svo fyrir alvöru með The Flaming Lips. Þeir hófu tónleikana með látum, fólk í asnalegum búningum dansaði á sviðinu, söngvarinn Wayne Coyne ,,crowd surfaði” í kúlu eins og ofnæmissjúklingar nota í bíómyndum (sjá myndskeið).
Risastórar blöðrur, uppblásnar fígúrur, risahendur og glimmer voru einnig á svæðinu. Alla tónleikana héldu þeir uppi þessarri súrrealísku stemmningu en tónlistin var ekki alveg í sama stíl, spiluðu mikið af rólegu dóti. Aðallega tóku þeir lög af tveimur nýjustu plötunum en lögin Yoshimi battles the Pink Robots og The Yeah Yeah Yeah Song stóðu upp úr að mínu mati. Áður en tónleikunum lauk kíkti ég á endasprettinn hjá Soulsavers og Mark Lanegan sem spiluðu næstum því guðdómlegt helþungt gospel tripp-hopp. Lanegan stóð sig með mikilli prýði, alveg rosaleg rödd sem hann býr yfir. Ætla að næla mér í nýju plötuna þeirra við fyrsta tækifæri. Næst var ferðinni heitið á Loney, Dear. Ég hafði heyrt eitt lag með þessum sænska gutta sem hefur verið sagður litli bróðir Jens Lekmans og Sufjan Stevens. Þetta lag fannst mér mjög gott, en aftur á móti fannst mér önnur lög á tónleikunum alveg hundleiðinleg, svo að eftir fjögur lög yfirgaf ég Pavillion-tjaldið og kíkti á The Whitest Boy Alive. Þeir héldu uppi alveg gríðarlegri dansstemmningu með sínu ofur-chillaða indí-(dans)-poppi. Erlend Oye var nördalega svalur að venju og var spilagleðin og samhljómur sveitarinnar alveg til fyrirmyndar. Þá var komið að Grizzly Bear sem spila rólyndis alternative kántrí eða kántrískotið indípopp. Þeim tókst vel upp, engin flugeldasýning en ég skemmti mér nokkuð vel. Þegar Grizzly Bear höfðu lokið sér af í Pavillion tjaldinu sá ég endann á The Who og skemmti mér ekki vel. Þreytan var farin að segja til sín og einnig leiddist mér flutningurinn (Reyndar skemmtilegt að heyra Pete Townsend syngja ,,I hope I die before I get old”). Ég ákvað nú samt að bíða eftir Red Hot Chili Peppers sem drógu líklega fleiri á hátíðina en nokkuð annað band. Allt svæðið hjá appelsínugula sviðinu var stútfullt. Piprarnir stóðu aftur á móti engan veginn undir væntingum, söngvarinn Anthony Kiedis var eitthvað hálfslappur greyið og gat sjaldnast sungið meira enn eitt eða tvö lög áður en hann þurfti hvíld og hinir djömmuðu í nokkrar mínútur meðan hann náði andanum. Lagavalið var ekkert sérstakt (lítið um almennilega hittara) en það gladdi mitt litla hjarta að þeir sáu sér fært að spila Ramones-snilldina Havana Affair. Eftir rúman klukkutíma af bragðlitum Rauðum en ekkert svo heitum Chili Piprum fór ég heim í háttinn.

Sunnudagur:
Sunnudaginn hófum við á norksu glysrokkurunum The Ark. Gæjar sem vilja vera eins og Bon Jovi og söngvari sem ætti að leika í norsku útgáfunni af Hedwig and the angry inch. Þó þetta geti hljómað fyndið og jafnvel spennandi fannst mér það ekki, þvert á móti einstaklega leiðinlegt. Við biðum með mikilli eftirvæntingu eftir Zach Condon og hljómsveitinni hans Beirut (reyndar mættum við aðeins of seint út af risahamborgurum sem við snæddum í morgunmat). Beirut blandar saman ýmis konar evrópskri þjóðlagatónlist s.s. sígauna, balkan og spænskri við vinsældavænt indí-fólk. Útkoman er ótrúlega heillandi og afslappað andrúmsloftið sem meðlimirnir sköpuðu var magnað. Hljómsveitinn drakk rauðvín af stút og skemmti sér greinilega mjög vel undir styrkri stjórn hins 21 árs Zachs sem spilaði m.a. á ukulele og trompet. Mæli algjörlega með því að þið athugið á þessari hljómsveit. Hér getið þið séð þau taka lagið Le Moribon eftir belgíska tónlistarmanninn Jacques Brel.
Wilco var næst á dagskrá í Arena tjaldinu og skemmti ég mér vel. Einlægt kántrí-rokk Jeff Tweedy og félaga hitti mig beint í hjartastað, annars vegar þegar lögin voru sem rólegust og hins vegar þegar þau voru sem súrust. Stundum duttu þeir niður í eitthvað miðjumoð en oftast fór allt bandið á kostum, en að öðrum ólöstuðum stóð gítarleikarinn Nels Cline uppi sem sigurvegari (ef tónleikarnir voru keppni). Nels þessi var á sínum tíma meðlimur í The Geraldine Fibbers sem ég hef ósjaldan hafið upp til skýjanna við litlar undirtektir. Ef þú fílar þau láttu mig vita... Eftir Wilco tók ég lífinu með ró og sá örfá lög hjá Akron/Family og Tönnig (minnir mig) en það var of lítið til að ég geti sagt eitthvað af viti um þessar hljómsveitir. Næst var hins vegar eitt af þeim böndum sem mig hlakkaði virkilega til að sjá; Against Me!. Fyrrverandi Fólk-pönk anarkistarnir (núverandi pönk anarkistarnir) stóðu sig með mikilli prýði, voru kraftmiklir, þéttir, reiðir og hressir. Spiluðu dálítið af fólk-pönki þó að rafmagnsgítarar séu núna brúkaðir. Nóg var um sing-a-long og þrátt fyrir ítrekaðar viðvaranir var nóg um sviðsdýfur og almennt pönk-viðhorf. Frábærir tónleikar! Eftir tónleikana borðaði ég ókínverskasta kínamat sem ég hef smakkað og sá síðan blálokin á Muse sem voru þrjátíuogfimmfalt betri en þegar þeir spiluðu á Íslandi hér um árið. Þá rifjaðist upp fyrir mér um stund af hverju ég fílaði Muse og um leið gleymdi ég öllum okkar ágreiningsmálum. Það sem ég sá var einstaklega kraftmikil slagarasúpa Muse drengjanna. Fyrir tilviljun kíkti ég síðan á norksu ærlsarokkarana í Datarock. Þeir björguðu sjálfsvirðingu Noregs sem The Ark höfðu næstum því eyðilagt fyrr um daginn. Hressleikinn uppmálaður. Ef ég á að líkja þeim við einhver bönd dettur mér fyrst í hug Skátar og The Rapture, en Datarock eru þó muuuun steiktari og hljóðgervlar spila stærra hlutverk í tónlistinni. Eftir þennan óvænta glaðning fór ég yfir á appelsínugula sviðið þar sem Basement Jaxx voru næstir á dagskrá. Aðeins örfáum mínútum fyrir tónleikana var mjög fámennt fyrir framan sviðið, ekki einu sinni fullt í fremsta boxið. Ég ákvað að næla mér í öl og þegar komið var að mér í röðinni hljómaði ofur-hittarinn Red Alert frá sviðinu, allir í röðinni byrjuðu að dilla sér í takt við eitraðan taktinn. Brátt fylltist svæðið og var nánast ómögulegt að standa kyrr, takturinn sameinaðist hjartslættinum og fætur og hendur hreyfðist ósjálfrátt í takt við tónlistina. Sviðsframkoman var frábær, fullt af gestasöngvurum og ber þar helst að nefna þrjár spikfeitar blökkukonur sem sungu eins og englar. Tónleikarnir enduðu svo á flugeldasýningu undir gleðibombunni Bingo Bango. Þar með lauk tónleikahaldi á stóra sviðinu. En alvöru partýdýr ( = ég) hættu ekki þá heldur var tekið smá pásu og síðan farið á síðustu tónleika hátíðarinnar, ofur upphæpaða franska danstónlistardúettinn Justice. Þeir gáfu nýlega út plötuna † sem hefur verið að fá góða dóma og stóðu þeir sig með mikilli prýði. Krossinn spilaði stórt hlutverk á tónleikunum en milli þeirra var risastór kross (sjá mynd) sem blikkaði í takt við tónlistina og ásótti mann í svefni næstu nætur, svo áhrifamikill var hann. Einstaklega góður endir á frábærri hátíð.

Það allra besta: Arcade Fire [hlusta], Beastie Boys [hlusta], CSS [hlusta], The Brian Jonestown Massacre [hlusta], Beirut [hlusta], Against Me! [hlusta] og Basement Jaxx [hlusta].

Á flestum góðum tónleikum sem ég sá var geimvera að ríða kú, þetta tvíeyki hefur víst verið á hátíðinni á hverju ári í nokkur ár og er orðið nokkuð frægt. Jeff Tweedy söngvari Wilco sagði einmitt á tónleikum sveitarinnar ,,some of our songs are pretty sad but it´s hard trying to keep a straight face with that alien fucking a cow in front of you”. Hér getið þið séð geimveruna og kúna á tónleikum Beirut á Sunnudeginum.

5 líffræðilög

Nú velta einhverjir því fyrir sér hvernig í andskotanum ég geti réttlætt það að blogga í miðjum stúdentsprófum og einmitt fyrir Líffræðiprófið sem á að heita mikilvægasta prófið á náttúrufræðibraut. Jú, ég fann einfalda lausn á þessu… Ég blogga bara um líffræði. Ekki hætta að lesa, það verður líka einhver tónlist.

Air – Biological
Mér fannst nafnið bara of gott til að sleppa því að hafa þetta með í líffræðiþemanu. Ekki eitt af betri lögum Lofts en þó ágætt. Einnig vil ég benda á að tónlist Lofts er mjög fín til þess að læra við, þá mæli ég sérstaklega með Premier Symptoms, veit ekki af hverju ég hef tekið svo miklu ástfóstri við þá plötu.


Seabear – Arms
Síðasta föstudag nældi ég mér í fyrstu breiðskífu Seabear; The Ghost that carried us away og það voru vægast sagt góð kaup. Einstaklega þægileg og góð plata. Ég er ekki frá því að Arms sé bara besta íslenska lag ársins hingað til. Hmmm?... ég er eiginlega búinn að gleyma hvernig ég ætlaði að tengja þetta við líffræði en það tengdist eitthvað nafni lagsins, enda eru hendur mjög merkilegt fyrirbæri, svona líffræðilega séð.

Hlusta

Defiance, Ohio – Bikes and bridges
Megintilgangur þessa stórgóða lags frá fólk-pönk-krökkunum í Defiance, Ohio er greinilega að leiðrétt hinn hvimleiða misskilning um hjartað.

,, hearts aren't made of glass, they're made of muscle and blood and something else”

Já það er vísindalega sannað að hjartað er ekki gert úr gleri. Hjartað er nefnilega hnefastórt keilulaga, vöðvalíffæri sem er staðsett milli lungnanna inni í svonefndu gollurshúsi.

Hlusta

Green Day – Brain Stew
Popppönkararnir í Green Day kunna svo sannarlega sitthvað fyrir sér í líffræði, hér syngja þeir um heilastöppuna. En fyrir þá sem ekki vita skiptist heilinn í 4 heilahol, tvö þeirra eru hliðlæg og eru í hvelaheila, þriðja holið er í milliheila og það síðasta er í heilastofni og litla heila.


Ljótu Hálfvitarnir – Bjór, meiri bjór.
Hér syngja Þingeyjingarnir átta (níu skv. öðrum heimildum) um að alkohol sé lausnin. Það er vissulega göfugur málstaður en þeir mættu einnig koma því á framfæri að alkóhol er þvaglosandi efni sem hamlar losun á ADH, en það er einmitt þvagtemprandi hormón sem er losað frá afturhluta heiladinguls.
Hlusta

Ég skora á alla lesendur sem hafa ekkert að gera að nefna fleiri lög sem er mögulega hægt að tengja við líffræði. Það væri sérstaklega frábært ef einhver veit um lag sem fjallar um innri temprun hjartsláttar.

Jóhanna

Undanfarið hefur nafnið Jóhanna hljómað í eyrum mér undarlega oft. Ég ákvað að skoða málið nánar og segja ykkur frá Jóhönnunum mínum.

Joanna Newsom – Emily

Lagið Emily með bandarísku söng- og hörpuleikkonunni Jóhönnu Newsom er hreint út sagt stórkostlegt. Það er á nýrri plötu Jóhönnu sem nefnist Y´s og hefur fengið óaðfinnanlega dóma víðast hvar og er uppseld í allri Evrópu sem og í Ameríku (og kemur því ekki til Íslands fyrr en eftir áramót). Platan inniheldur 5 lög sem eru öll örlítið lengri en venjuleg þriggja mínútna popplög (Emily er rúmar 12 mínútur). Ég hef ekki heyrt fleiri lög af nýja gripnum, þó að þau séu eflaust fáanleg ólöglega á netinu. Ég vil nefnilega ekki eyðileggja upplifunina sem fyrsta hlustun verður vonandi (kannski er ég farinn að hafa of miklar væntingar). Mörg virt nöfn úr (jaðar)tónlistarheiminum koma að gerð plötunnar, má þar nefna að strengjaútsetningar voru í höndum Van Dyke Parks sem þekktastur er fyrir samstarf sitt við hinn snargeðveika Brian Wilson úr Beach Boys (Smile platan). Steve Albini sá um upptökustjórn en hann hefur áður unnið með Nirvana (In Utero), PJ Harvey, Ensími og fleiri snillingum. Síðast en ekki síst sá Jim O’Rourke (fyrrverandi meðlimur Sonic Youth) um lokavinnslu plötunnar. Lagið Emily heyrði ég fyrst á tónleikum Jóhönnu í Fríkirkjunni og vakti það strax athygli mína og var eina nýja lagið sem ég man greinilega eftir af þeim mögnðu tónleikum. Upphitun á tónleikunum var í höndum Bills nokkurs Callahans, sem oft kallar sig Smog (eða (Smog)) og er hann einmitt kærasti Jóhönnu. Umslagið af Y´s virðist vera mjög glæsilegt og unnið í sama stíl og 16.aldar meistararnir máluðu. Myndin er í miðalda-stíl og finnst mér það passa vel við tónlistina hennar og finnst mér einhvers konar miðalda stemmning í nokkrum lögum af fyrri plötunni The Milk-Eyed Mender og þá sérstaklega í Peach, Plum, Pear. Er ekki alveg viss hvaða hljóðfæri er leikið á og skapar þannig þessa stemmningu, netið segir mér að það sé rafmagns-harpa. Einnig heyrir maður áhrifin frá ýmis konar þjóðlagatónlist m.a. amerískri fjallatónlist. Hér getið þið hlustað á Emily; Peach, Plum, Pear og svo séð myndbandið við Sprout and the Bean







Bob Dylan – Visions of Johanna
Það er ekki ýkja langt síðan ég hlustaði í fyrsta skipti á ,,Blonde on Blonde” með Bob Dylan. Málið er að ég ætla að fara í gegnum allan feril Dylans í réttri röð. Ég held að hann hafi gefið út u.þ.b. 30 stúdíóplötur en einnig mikið magn af tónleika og bootleg-plötum. Fyrstu þrjár plöturnar (1962-4) eru fáránlega góðar en næstu þrjár (1964-5) ekki alveg jafn fáránlega góðar. Nú hélt ég kannski að leiðin lægi aðeins niður á við en Ljóska á ljósku sem kom út árið 1966 er í augnablikinu mín uppáhalds plata af þessum 7 (A.T.H í augnablikinu). Eftir að Bobby hætti að einbeita sér að pólitískum söngvum fór hann yfir í mun persónulegri sálma en náði ekki að fullkomna þá list fyrr en á Ljósku-plötunni. Lögin eru hvert öðru magnaðra og finnst mér Visions of Johanna þó bera naumlega af. Eins og venulega vill Dylan ekkert segja um hvað lagið er, en margir eru á þeirri skoðun að það fjalli um sambandsslit hans og fólk-söngkonunnar Joan Baez (þó að öðrum þyki ólíklegt að hann hafi samið svo fallegt lag um konu sem fór eiginlega í taugarnar á honum). Önnur kenning er að Jóhanna sé komin af Gehanna = Ge-Hinnom sem er víst hebreska og táknar lífið eftir dauðann. Textinn sem virðist í fyrstu vera ljóðrænt kjaftæði er ótrúlega margslunginn og magnaður. Í senn þjóðfélagsgagnrýni, dópað ástarljóð, sjálfsádeila og margt fleira. Þess vegna hefur lagið verið uppáhald margra Dylan-fræðinga sem geta endalaust brotið heilann um merkingu Jóhönnu. Hin meinta fyrirmynd Jóhönnu; Joan Baez er alveg handviss um að Bobby sé að syngja um hana, reyndar hefur hún haldið því fram að mörg laga hans fjalli um hana (sem er harla ólíklegt).

Hér má heyra lagið sjálft og hér á að vera hægt að sækja allan Blonde on Blonde diskinn. Að lokum fann ég stutt myndskeið frá árinu 1963 þar sem Dylan og Jóhanna Baez syngja saman annað af mínum uppáhaldslögum Dylans, When the Ship Comes In af The times they are a-changin'.



Serge Gainsbourg – Joanna
Franski pervertinn, tónlistarmaðurinn og kvikmyndagerðarmaðurinn Serge Gainsbourg (fæddur Lucien Ginzburg) er hérna með lag um Jóhönnu. Ef einvher sem les þetta kann frönsku má sá hinn sami endilega þýða textann fyrir mig. Eina sem ég veit er að hann fjallar um Jóhönnu sem dansar, spennandi! Hver þessi Jóhanna er og af hverju hún er að dansa í New Orleans og Lousiana veit ég ekki en væri mjög þakklátur ef einhver gæti sagt mér það. Lagið kom út á breiðskífunni Colour Cafè árið 1975. Serge fæddist árið 1928 og var kominn af rússneskum gyðingum sem flúðu frá heimalandinu til Frakklands. Seinna gerði hann mikið grín af uppruna sínum, nasistum og mörgu fleiru sem þótti tabú. Serge vakti fyrst athygli þegar að lagasmíð hans Poupée de cire, poupée de son sigraði söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva (Eurovision) en lagið var flutt af France Gall sem keppti fyrir hönd Lúxemborgar. En það var árið 1969 sem hann varð heimsþekktur þegar hann tók upp lagið Je t'aime... moi non plus (Ég elska þig...ekki ég heldur) með kærustunni sinni Jane Birkin. Lagið þótti einstaklega dónalegt enda heyrast samfarastunur allt lagið (sögusagnir herma að þær séu ósviknar). Lagið var bannað í fjölmörgum löndum, þar á meðal Íslandi og Bretlandi, en var einnig fordæmt af páfa. Karlinn prófaði sig áfram í nánast öllum mögulegum stefnum tónlistar og hefur skapað sér sess sem einn merkasti tónlistarmaður og textasmiður Frakklands. Serge Gainsbourg lést úr hjartaáfalli árið 1991, þá 63 ára (fyrir þá sem kunna ekki að reikna). Ekki tókst mér að finna lagið á alnetinu og ég kann ekki að setja lög sjálfur inn svo að ég ætla að leyfa ykkur að heyra lagið Je t'aime... moi non plus og einnig stórborganlega (stórkostlega + óborganlega) fyndna upptöku frá 1986 þar sem Gainsbourg og ung og efnileg söngkona að nafni Whitney Houston hittast í spjallþætti (sem sýndur er beint).

Dæmi um fleiri Jóhönnur:

Sungið er um Joan of Arc (Jóhönnu af Örk) í Bigmouth Strikes Again með meisturunum í The Smiths
Joan of Arc er einnig viðfangsefnið í samnefndu lagi Leonards Cohens
Joan er fyrsta fórnarlamb Maxwells Edisons og silfurhamars hans í einu misheppnaðasta lagi Bítlanna Maxwell´s Silver Hammer.
Joan Baez er bandarísk alþýðusöngkona með undarlega en magnaða rödd
Joan Jett sem elskar rokk og ról (I love Rock´n´Roll)
Joan Osbourne sem syngur What if God was one of us.

Endilega bætið við fleiri Jóhönnum í athugasemdirnar.